Saturday, 23 July 2016

3. Acta de la Comisión de Cultura y Educación




3. Acta de la Comisión de Cultura y Educación en el Encuentro de la Diáspora Croata Sudamericana el 30 de Abril de 2016

A partir del día 29 de abril del presente año, durante las jornadas del encuentro de la Diáspora Croata Sudamericana 2016 realizado en la ciudad de Santa Cruz de la Sierra Bolivia entre otros temas por primera vez se realizaron exposiciones sobre la cultura e idioma Croata.

Expusieron sobre esta temática panelistas que representaban las comunidades croatas de Bolivia, Paraguay, Chile y Argentina.

Antecedentes

La experiencia de los inmigrantes y sus descendientes en Bolivia y Paraguay es diferente a las de Chile, Argentina y Perú, la inmigración croata fue menos numerosa;

http://www.studiacroatica.org/2016/diaspora_sud/3_es_cultura.htm




Monday, 18 July 2016

Marijana Linke - Poezija


MARIJANA LINKE (1924-2014)
Buenos Aires, Argentina

PRIČA O DJEDU

SVAKOGA predvečerja
moj djed bi na klupi pred kućom sjedio,
pušio lulu i pričao o blaženoj Austro-Ugarskoj
i kako je nekoć forint mnogo vrijedio.

Djećaci iz susjedstva
podijelili bi se u dva tabora i igrali rata.
I djed bi se uživio u njihovu igru
žmirkao, podcikivao, i najzad i sam skočio,
a onda bi se sjetio, da ne može — bez štapa.

Zbog toga bi se, valjda, tako snužden
vratio u kuću i sjeo kraj peći.
Još malo listao neki požutjeli kalendar
i najzad, beskrajno star i umoran,
pošao leći.

Noću bih slušala djeda, kako hrče
i nekih se tamnih sablasti bojala;
uvlaćila se kradom baki u postelju
i kroz san brojala:
koliko će sutra u vrtu bresaka dozrijeti.

A jutrom bi djed, ko čudom nekim opet nasmijan i mlad,
budio me plodovima zrelim, još nahukanim dahom zore;
i činilo bi se, kao da neka vrela, rujna sunca
na staračkim mu, navoranim dlanovima gore.

I tako iz jutra u veče
živio bi jednog ponovljenog života san.
Sjetnu borbu snage koja mrije,
grčevito hvatanje nečeg
što jednom bješe — a sad više nije.

Svakoga predvećerja moj djed bi na klupi
pred kućom sjedio,
pušio lulu, živio prošlost
i sve više, više sijedio.


JESEN

ZAPALJENIM stazama lutamo nas dvoje.

Zadnje je cvijeće kriknulo bojama
od straha pred onim što će doći.

I dok vjetar pjeva med drhtavim hvojama
rukom mi prekrivaš zaplakane oči.


VRAĆANJE

OVE ću noći ući u tamu,
opit se mirisom borovih šuma.
Na bojištima pustim osluškivat tajnu
koraka bez šuma...

I bit ćemo blizi u samoći
sa zvijezdama istim povrh glave.
Moje srce krvavo i toplo
i bezbrojna srca izrasla u trave.

Pusto će nas nebo zatvoriti u krug.
Već daleka se obzorja sablasno bliže.
Oh, nijemo mi srce trava prorašćuje!
Oh, krvava se trava sve do svoda diže!
(1952)


MOST

GROBOVI, svud sami grobovi.
Tko to zove u ovoj tamnoj noći?

Preko bijeloga mosta
htjeli bi robovi proći.

Ti si lud, druže,
to nije most,
to su kosti!

Bože, oprosti!

U crnoj noći bjelinom zovu
osušene kosti.
(1957)


Sunday, 17 July 2016

0 Discurso inaugural - Robert Jakubek


Discurso inaugural - Robert Jakubek

Estimadas Señoras y Señores,

Dando inicio a nuestro Encuentro de la Diáspora Croata Sudamericana, en esta ocasión deseo saludar a:
Ø  la Sra. Nives Malenica, Embajadora de La República de Croacia, concurrente para Bolivia
Ø  al Sr. Egorov Ramírez, Cónsul General de Perú y el Decano de Cuerpo Consular radicado en Santa Cruz
Ø  a la Lic. Claudia Bermúdez, Directora Departamental de la DIRECCIÓN REGIONAL     del Ministerio de relaciones exteriores del Estado plurinacional de Bolivia,
Ø  Saludo también a nuestra visitante, Sra. Branka Bezic Filipovic de la Fundación para la Emigración Croata que viene de Croacia, y está aquí también en representación del Condado Split- Dalmacia y de estructuras gubernamentales.
Ø   a mi amigo y colega, Consul Honorario de Croacia en Cochabamba, Don Drago Muzevic
Ø   saludo a mi amigo Marco Buzolic, miembro del Consejo Consultivo del Gobierno de la R. de Croacia para los croatas fuera de la R. de Croacia.
Ø  Dirijo también nuestros Saludo a las distinguidas delegaciones de los 7 países de Sudamérica:
La Delegaciones de Argentina, de Brasil, Chile, Colombia, Paraguay, Perú, de Croacia y de Bolivia.
Ø  Con nosotros están las 2 comitivas de Bolivia, de las ciudades de Oruro y de Cochabamba,
Ø  y También saludo a mis amigos de la Diáspora Croata de Santa Cruz
aquí presente.

Señoras y Señores, sean todos bienvenidos!
ver: 


Nove političke strukture u Hrvatskoj bude skoro ... - Dr. Tomislav Đurasović


Nove političke strukture u Hrvatskoj bude skoro izgubljenu nadu i očekivanja kog izvandomovinskih Hrvata

Predavač: Dr. Tomislav Đurasović

Drugi Hrvatski Iseljenički Kongres
Šibenik, 1. - 3. srpnja 2016.

Naš 1. Hrvatski iseljenički kongres od 2014. godine završio je Rezolucijom od deset prijedloga i evo prođoše pune 2 godine, a da nam nikada nitko od naslovljenih primatelja u Hrvatskoj ne dade do znanja da se potrudio iste prijedloge barem i pročitati.
Rezoluciju smo završili porukom hrvatskom općinstvu: Hrvatska je iseljenička majka, a o majci se uvijek lijepo govori.

No, je li baš tomu tako!?

Mi smo u zajednici s ostalim domovinskim sinovima majci sagradili velebnu i prekrasnu nacionalnu državu, obećali joj svaku pomoć, a onda si ju bez nadzora i kontrole ostavili samu pod istim krovom s nestašnom i zlom čeljadi, koja si priskrbiše upravu domaćinstva, majku nam izoliraše, mostove nam miniraše, a državu nam do rasula dovedoše.

Ako našu majku, ako, dakle, hrvatsku državnost promatramo iz ovoga kuta i kao jedan organizam u kojem gornji dio tijela predstavlja Hrvatsku, a lijeva i desna noga Hrvate u BiH i Hrvate u izvandomovinstvu, onda je, sudeći po nazadovanju i stagnaciji hrvatskog suvereniteta i prosperiteta, dijagnoza kristalno jasna: Hrvatski organizam je bolestan u duhu, duši i tijelu.

Sv. Pavao u prvoj poslanici Korinćanima (12,26) kaže: „Ako pati jedan ud, s njime pate svi udovi. Ako se jednom udu iskazuje čast, s njim se raduju svi udovi”.

Sv. Pavao, a kao da je već tada imao pred očima današnje probleme hrvatske države, ističe i naglašava savršeno jedinstvo koje imamo u različitosti, jer svaki od nas je poseban i unikatan.

Odnosno, svi udovi i organi su povezani u jednu domovinu, u jednu državu, i ako svi funkcioniraju ispravno, tada je i društvo zdravo.

Kako u zadnje dvije godine, to ćemo zasigurno slušati i na ovome Kongresu kako se majka (domovina) i njena raseljena djeca (izvandomovinstvo) slabo poznaju, odnosno kako se čini da je domovina postala ravnodušna prema svojem iseljeništvu.

Maćehinski, ma, neprijateljski, odnos posljednjih političkih struktura u Hrvatskoj prema vlastitom iseljeništvu doveo je do skoro potpune učmalosti i stagnacije svih ovih udova hrvatskog organizma. (...)

Vidi:  http://www.studiacroatica.org/2016/hik/20160717_djurasovic.htm

Thursday, 14 July 2016

Četrdeset godina hrvatskoga jezika u srednjim školama Ontarija

Četrdeset godina hrvatskoga jezika u srednjim školama Ontarija
Razgovor s prof. dr. sc. Vinkom Grubišićem iz Kanade povodom  četrdesete obljetnice uvođenja hrvatskoga jezika u srednje škole Ontarija

Razgovarala: Vesna Kukavica

Sredinom 1976. hrvatski jezik postao je dijelom srednjoškolskoga programa u Ontariju (Kanada) zahvaljujući  tadašnjoj  ministrici za školstvo  Betty Stevenson i  lobističkim naporima  hrvatskih  ljudi, među kojima je ondje djelovao i najplodniji pisac udžbenika za učenje hrvatskoga jezika i kulture u emigraciji u XX. stoljeću   prof. dr. sc. Vinko Grubišić.  Povodom četrdesete obljetnice uvođenja hrvatskoga jezika u srednje škole Ontarija zamolili smo tog uglednoga jezikoslovca s višedesetljetnom kanadskom adresom i dopisnoga člana Hrvatske akademije znanosti i umjetnosti da za Portal HMI prokomentira taj povijesni čin i prisjeti se glavnih protagonista s kojima je uspio prije uspostave neovisne Republike Hrvatske promijeniti položaj hrvatske zajednice u multikulturnom i multietničkom mozaiku Kanade, ostvarivši pravo poučavanja djece naših korijena hrvatskome jeziku.
Profesore Grubišiću, kako ste došli na ideju petnaest godina prije uspostave neovisne Republike Hrvatske zatražiti od kanadskih prosvjetnih vlasti uvođenje hrvatskoga jezika u srednje škole Ontarija!?
Bila je to misija hrvatske političke emigracije, kojoj sam se priključio kao egzilant sredinom šezdesetih koje su bile obilježene pokretom vezanim uz Deklaraciju o nazivu i položaju hrvatskog jezika, a i živih nastojanja u promicanju hrvatske kulture s konačnom svrhom uspostave neovisne demokratske Hrvatske države. Nakon devet emigrantskih godina u zapadnoj Europi, okušao sam sreću u Kanadi, nastavivši surađivati s Hrvatskom revijom Vinka Nikolića. Iste kišne večeri kad sam stigao u Kanadu, 1. studenoga 1975. nazvao me do tada mi potpuno nepoznati profesor Zdravko Robert Megler  i, nakon kraćega uvoda, napomenuo da ćemo se vidjeti idući dan, nakon Sv. mise u Torontu, ispred hrvatske crkve. Danas pokojni prof. Megler bio je predsjednik udruženja Canadian Teachers of the Croatian Heritage, a razlog njegova sastanka je sljedeći: postoji mogućnost da se uvede hrvatski jezik kao nastavni predmet u srednje škole provincije Ontario. Za to treba ispuniti sljedeće uvjete: prvo, imati dovoljan broj zainteresiranih učenika; drugo, program prihvaćen od Ministarstva za školstvo i kulturu provincije Ontario; treće, kvalificirana srednjoškolskoga profesora i četvrto, osigurati dovoljan broj učenika zainteresiranih za učenje hrvatskoga jezika. Zadatak organizacijski nije bio lagan. Riječ je o jednoj od deset najvećih kanadskih saveznih provincija koja ima više od 12 milijuna stanovnika i u kojoj i danas živi oko 40 posto ukupne kanadske populacije. Sam glavni grad provincije Ontarija - Toronto, ujedno i najveći grad u Kanadi,  ima oko dva i pol milijuna ljudi, dok metropolitansko mu područje obuhvaća više od četiri milijuna ljudi. U tom makro kozmosu Kanade, morali smo stvoriti svoje mjesto pod suncem.

Kako je tekao proces ostvarenja tog jezičnog projekta koji je promijenio status hrvatske zajednice u Kanadi?










Tuesday, 12 July 2016

11 - La ambición de Venecia


GASPAR GLAVIC: MIS LECTURAS SOBRE LOS 2000 AÑOS DE LA HISTORIA DE CROACIA

LA AMBICION DE VENECIA

A pesar de todas estas atrocidades, Zadar nuevamente se levanta en contra de quienes pretenden someterla, y esta vez con la ayuda de Split logra expulsar los invasores en el 1242 que venían con el conde veneciano Micheli a la cabeza. Así es como reaccionarán cada vez cada una de las ciudades e islas dálmatas ante sus pretendidos conquistadores. En

Dubrovnik (Ragusa) en donde también había intentado imponerse el dogo Giovanni Dandolo, es expulsado por la fuerza de las armas ragusinas cinco veces en una veintena de años. Dubrovnik rechaza en numerosas oportunidades a los venecianos, ya sea con la ayuda de los corsarios de Omiš (omish) y una vez incluso con el apoyo de la flota genovesa.

Mientras tanto, ya han pasado once años de la venta vergonzosa de Dalmacia, por Ladislao de Nápoles y aun Venecia no puede tomar posesión de su compra. Las ciudades resisten y no se rinden, como Šibenik por ejemplo, que está bloqueada desde hace dos años por la flota veneciana dirigida por el almirante Loredan, y que sus ataques son rechazados cada vez por los defensores de la ciudad sitiada. Segismundo de Luxemburgo, intenta siempre recuperar su poder y lucha en contra de Ladislao. Envía una ayuda en armas y hombres a las ciudades que en la costa enfrentan a los venecianos, pero los soldados que llegan o estaban ya demasiado débiles o muy inclinados a dejarse corromper por el oro de Venecia, aparte el hecho de que eran todos soldados mercenarios. Recién en 1412 Šibenik se rinde, sobre todo por la presión ejercida sobre ellos por sus propios nobles, que no confiaban tampoco nada bueno del lado húngaro. Trogir continúa resistiendo hasta que después de haber rechazado tres veces los asaltos del almirante Loredan, ya el pueblo debilitado y casi sin armas no puede seguir combatiendo con éxito, lo que los decide a la capitulación. Tres días después, es Split la que cae.

En Dubrovnik, Venecia ni siquiera intenta entrar ya que aún siente los duros golpes propinados por los ragusinos. Entran sí a Kotor más al sur como también a las islas de Korčula, Brać y Hvar más al norte. Venecia quizás dándose cuenta que jamás poseerá en paz un territorio que no le pertenece, hace saber a Segismundo que está dispuesta a devolver Dalmacia, a condición que le devuelvan los 100'000 ducados pagados, más los gastos incurridos por las guerras que ha librado.

Segismundo se niega a tal comercio, haciendo ver la absoluta ilegalidad de la transacción efectuada por Ladislao de Nápoles. Los reyes de Hungría y de Croacia continuarán en hacer figurar el nombre de Croacia dálmata en sus títulos reales, para bien mostrar sus derechos sobre toda la costa dálmata.

"perder la Croacia dálmata-, dice el historiador Šišić, -fue el momento más crítico en la historia croata de la Edad Media después de 1102. Ella le quitaba al organismo nacional croata la base sobre la cual reposaba toda su importancia y toda su realidad política-nacional. Desde entonces el centro de gravedad de la vida política y nacional croata se desplaza siempre más al norte".

Pero no toda Dalmacia pudo ser tomada por los venecianos por esta increíble compra del 1409. Lo que se llamó comúnmente como la Dalmacia Veneciana, no fueron más allá de 250 kilómetros de costa, lo que significaba en la práctica la zona comprendida de Zadar, Šibenik, Trogir, Split, algunas islas y Kotor. Pero todo el territorio de Ragusa (Dubrovnik) comprendidas las islas de Lastovo, Mljet y Šipan (shipan), se mantuvieron siempre libres y jamás dependieron de Venecia, incluso después de 1409. En 1444, Venecia obtiene, aparte de lo que ya poseía, Omiš (omish) y Poljica (pólitza) y, en 1452 la costa de Makarska desde la embocadura del Cetina hasta la desembocadura del río Neretva. En 1435 los Turcos le habían cedido una parte del litoral y del interior hasta el río Dinar, vale decir, el interior de Zadar, Šibenik, Trogir y Split. En 1699, el tratado de paz de Karlovac le da una nueva frontera hacia la Croacia bosniaca, la cual cubría a Knin, Vrlika Sinji y Vrgorac. En 1718, por la paz de Požarevac, Venecia adquiere Imotki y la orilla izquierda del Cetina, así como el curso superior del río Krka.

Todo lo que Venecia poseía antes de 1444 era llamado -adquisiciones viejas-. Las Bocas del Cátaro llevaban el nombre de Albania veneciana, ya que ellas estaban separadas del resto de Croacia por la República de Dubrovnik. Las adquisiciones de la paz de Karlovac, en 1699, recibirán el nombre de -nuevas adquisiciones - y las de la paz de Požarevac de - nuevisimas adquisiciones-.

Los Turcos habían tomado, en 1522, las últimas plazas croatas como Knin y Škradin; en 1527 Obrovac y en ese mismo año la gloriosa Kliš, vale decir, una buena parte de la Croacia dálmata. Así desaparecía al sur del Velebit el último pedazo de tierra croata que dependía del Ban y del territorio de Croacia. En la Dalmacia bajo el dominio veneciano, estos no aportarán ni cultura ni civilización, sino miseria y ruina económica, destruyendo los puertos dálmatas, aplicando un proteccionismo abusivo en favor de Venecia y dejando a un abandono total la industria y la agricultura dálmata. Hasta de sus bosques fue desprovista Dalmacia, lo cual aceleraba la destrucción del suelo y arruinaba los campos de labranza. Venecia deshonró la gran civilización italiana por su conducta en Dalmacia y, consecuentemente, Venecia no hizo nada por la afirmación de la italianidad en la Croacia dálmata.

  
DALMACIA Y LA CULTURA CROATA

Ver texto completo en:

Gaspar Glavic: Mis lecturas sobre los 2000 años de la historia de Croacia