Tuesday, 25 April 2017

068 Vukovar Museum - Ex Libris collection

068 Vukovar Museum - Ex Libris collection
Vukovar: Gradski Muzej - Museo Municipal - Municipal Museum
Zbirka ex librisa - Colección Ex Libris - Ex Libris collection



Brane Crlenjak, Ex libris Gradski muzej Vukovar, oko 1960. g.

Arhiv Gradskog muzeja Vukovar

007 Con los croatas de Sud América (1929-1931) - Dr. Vjekoslav Vrančić

Capítulo 3. CHILE

En febrero de 1931, se me dio la oportunidad extraordinaria de conocer la República de Chile. Desde el Ministerio de Asuntos Sociales recibí una orden a mitad de enero, donde se me pedía que tan pronto como me fuera posible viajara a la ciudad de Antofagasta, en el norte de Chile. El motivo del viaje era la repatriación de cientos de inmigrantes desempleados. Del contenido del telegrama surgía que dos compañías inglesas de vapores, que mantenían el vínculo entre puertos europeos y chilenos, se negaban a los pedidos de los cónsules honorarios en Santiago y Antofagasta, de otorgar transporte gratuito a nuestros repatriados de acuerdo a las obligaciones asumidas en los contratos de 1923. El Ministerio consideraba que yo, provisto de la copia oficial del contrato, que tenía conmigo, lograría convencer a las agencias locales de vapores de que cumplieran con sus obligaciones.

Para viajar a Chile debería tener la visa de entrada a ese país y para el regreso, la visa de re-ingreso a la Argentina. Cuando emigré desde mi patria, ingresé a Uruguay con un pasaporte de emigrante, conocido por su cubierta roja. Con el pasaporte y la orden de viaje del Ministerio fui a lo del Dr. Dragutinović, consejero de la Legación y Cónsul General ad interim, pidiéndoles que me tramite oficialmente dichas visas. 

Al ver mi pasaporte, el Dr. Dragutinović se excusó diciendo que con el mismo no podía obtener las visas oficiales que me correspondían de acuerdo al cargo que tenía. Le pedí que me expidiera un pasaporte oficial para un viaje de negocios a Chile y de regreso, por única vez, a lo que también se negó con la excusa de que supuestamente necesitaba un permiso especial de mi Ministerio.

De la postura de Dragutinović tuve la impresión que de algún modo quería impedir mi viaje a Chile. No me quedaba otra que enviar un telegrama al Ministro, informándole de la dificultad acontecida. Después de pocos días el Consulado recibió la orden de emitir un pasaporte diplomático a mi nombre para un viaje por única vez (Passavant) y conseguir la visa correspondiente. A fin de enero obtuve el pasaporte[1] con la visa y a principios de febrero viajé a Chile.

Al llegar a Santiago, capital de Chile, primero entré en contacto con el cónsul honorario de Yugoslavia. Era el Profesor Francisco Eterović, hijo de padres originarios de la isla de Brač, que conocía perfectamente el idioma croata. Si no me equivoco, nació en Chile, pero su padre lo envió a Split para que asista a la escuela secundaria, después de lo cual regresó a Chile. Y no sólo tenía dominio de la lengua croata, sino que después de una breve conversación con él, felizmente pude establecer que coincidimos completamente en nuestros puntos de vista políticos. El Prof. Francisco Eterović era partidario de la liberación de Croacia del yugo serbio.

El Prof. Francisco Eterović conocía el problema que surgió en relación a la repatriación de un gran número de inmigrantes, quienes en la zona de Antofagasta e Iquique habían perdido sus puestos de trabajo. Provistos de la copia del contrato que había traído, fuimos juntos a las agencias navieras y después de una discusión prolongada, logramos resolver favorablemente el tema del embarque y transporte. Así que en Antofagasta me esperaba la parte más pequeña del trabajo: reunirme con los que retornaban y con el Cónsul honorario local, el Dr. Jozo Lisičić, de Split, y organizar el orden de embarque de acuerdo a las condiciones materiales de los individuos.

Fui a Antofagasta en barco desde Valparaíso, el principal puerto chileno. En Valparaíso tuve que esperar dos días para embarcar, así que aproveché la oportunidad para recorrer esta interesante ciudad, construida en buena parte sobre las colinas que se elevan alrededor de la pequeña área plana pegada al mar, que se utilizó para la construcción de las instalaciones del puerto.

Aproveché mi estadía para visitar y conocer a Paško Baburica el famoso empresario chileno. Paško Baburica[2] era nativo de la isla de Koločep, distrito de Dubrovnik. Él había llegado joven a Chile y alcanzó un gran éxito en diversas ramas de la actividad económica, entre otras cosas, la utilización industrial del mineral de salitre.

En ese tiempo Baburica tenía 55 años de edad (nacido en 1875). Era soltero y dedicaba toda su vida a trabajar. De él se decía que de las 24 horas del día trabajaba 18 y dormía 6, resolviendo durante las horas de sueño los problemas que le preocupaban. A pesar de que era un hombre muy ocupado, inmediatamente me recibió y, sorprendentemente, se quedó conversando largamente conmigo. 

Durante el tiempo que duró la conversación movía su cuerpo, especialmente sus manos, por lo que se veía que era un hombre de acción constante. A pesar de eso, hablaba en voz baja. Cuando se dio cuenta de que yo era croata, pasó a la política e inesperadamente comenzó a hablar de forma más abierta. Empezó por el asesinato en la Asamblea Nacional de Belgrado. Estaba horrorizado y criticó a Belgrado y a su gobierno. 

Durante la conversación, me dijo que desde los círculos oficiales de Belgrado lo querían persuadir para que llevara a Yugoslavia su gran fortuna. Le ofrecían una variedad de concesiones, pero pretendían que depositara una gran coima en bancos extranjeros. Me dijo que estaba tan disgustado con todo eso, que no quería hablar más del tema. De hecho, Baburica permaneció en Chile hasta su muerte. Durante su vida ayudó a muchas organizaciones benéficas croatas, pero donó su riqueza al país donde la había ganado[3].

Me despedí del señor Paško Baburica bajo la impresión de que estaba decepcionado de Yugoslavia. Baburica fue uno de los croatas que sacrificaron grandes sumas de dinero para financiar al "Comité Yugoslavo" de Trumbić. ¿Cuál era la naturaleza de su decepción; era sólo de carácter personal, o en el fondo tenía también un sentimiento de responsabilidad nacional, al igual que su amigo el Dr. Ante Trumbić? No lo sé.

Lo que vale la pena mencionar es que Paško Baburica, en colaboración con Frane Petrinović sentó las bases de la “defensa nacional yugoslava” sudamericana, que durante la Primera Guerra Mundial impuso a los croatas en América del Sur una dirección pro-yugoslava y contribuyó a la liquidación de todo lo que hasta entonces se llamaba croata[4].
Además de ejercer la función de presidente de la "Defensa Nacional Yugoslava", cuyo centro estaba en Valparaíso, la ciudad donde residía, Paško Baburica fue cooptado como miembro del "Comité Yugoslavo". Su nombre se encuentra entre los veinte firmantes de la declaración de la Comisión del 18 de diciembre 1918, publicada en París, para protestar contra la intención de Carlos I de Habsburgo durante su coronación como emperador y rey, comprometiéndose a la reorganización política y administrativa de la Monarquía.

En esa declaración se decía que era necesario quitar a la dinastía de los Habsburgo todos aquellos países en los que vivía (ese) "pueblo unido por la sangre y de triple nombre serbio-croata-esloveno, y a su vez unido con el Reino de Serbia bajo la gloriosa dinastía Karadjordjević. Esta es la única manera de satisfacer los deseos de nuestro pueblo y que a Europa sudoriental, sobre todo en lo que respecta al Adriático y a los Balcanes, se le garantice una paz duradera"[5].

Cuando tuve la oportunidad de conocer en 1931 al señor Paško Baburica, habían pasado doce años desde la creación del Reino de los Serbios, Croatas y Eslovenos, que en ese momento ya había sido rebautizado como Yugoslavia. Ya durante ese tiempo habían aparecido grandes grietas en ese Estado que se había construido, dicho suavemente, en base a una imaginación enferma y la falta de responsabilidad. Baburica era ante todo un hombre de negocios, pero estaba dotado con una rara claridad, y era capaz de juzgar el error, de la que él también fue víctima. No es de extrañar, entonces, que ante un joven como era yo entonces, no ocultara su decepción por aquello que él mismo había ayudado a construir con abundantes contribuciones monetarias.




[1] Este documento jugó un papel importante más adelante en mi vida. Antes de que el 6 enero de 1947, me embarcara en Génova con documentos a nombre de otra persona, recibí de mi esposa en Austria un maletín con documentos personales, incluyendo el pasaporte antes mencionado. A pesar del peligro, lo llevé conmigo en el barco y lo escondí en la cabina. Al llegar a Buenos Aires, a través del Ing. Kolusi, y sobre la base de ese documento, obtuve de la Policía argentina una Cédula de Identidad con mi nombre real. El Ing. Kolusi me entregó la cédula el día de mi cumpleaños, el 25 de marzo, en la cena que me había preparado en su casa.
[2] Su nombre era escrito oficialmente en la ortografía austro-italiana, Baburizza.
[3] Para mayor información sobre la inmigración croata a Chile hasta la Primera Guerra Mundial, en especial sobre Paško Baburica y Frane Petrinović, véase el trabajo: Ivo Borić, Emigración croata a Chile, Studia Croatica, Revista trimestral, Buenos Aires, Diciembre 1978, Vol. 70-71, págs. 141-157.
[4] Podemos marcar el desarrollo de la dirección pro-yugoslava de los croatas de Sudamérica en tiempo de la Primera Guerra Mundial mediante fechas decisivas:
- El incentivo para esta orientación (yugoslava) fue dado por la creación del "Comité Yugoslavo" en París, el 30 de abril de 1915, presidido por el Dr. Ante Trumbić (1).
- Ya el 2 de mayo de 1915 se había creado en Antofagasta, Chile (centro de procesamiento de mineral de salitre, en manos de empresarios croatas), la primera sociedad política croata de orientación yugoslava bajo el nombre de "Jadran". Durante el mismo mes, basada en Valparaíso (sede financiera de los grandes empresarios croatas) también se creó una sociedad de nombre "Velebit" (2).
- En junio de 1915, los croatas sudamericanos de orientación política yugoslava se organizaron en la "Defensa Nacional Yugoslava" (3).
- El 1 de agosto de 1915, por iniciativa del "Jadran -Adriático", se celebró en Antofagasta una reunión de los representantes de los croatas sudamericanos de orientación yugoslava. Se aprobó una resolución, por la que se rompían todos los lazos y vínculos estatales con la monarquía austro-húngara. Se apoyó el programa: unificación de las provincias serbio-croata-eslovenas de Austria-Hungría con Serbia y Montenegro. Se declaró la ilimitada confianza hacia el "Comité Yugoslavo''(4).
- El 25 de enero de1916, tuvo lugar la "Asamblea" en Antofagasta. La misma principalmente confirmó las conclusiones del 1 de agosto. Al mismo tiempo se envió un telegrama de saludo al rey Pedro Karadjordjević en nombre de los "yugoslavos de países no liberados, que viven en las repúblicas de Chile, Argentina, Bolivia, Perú y Uruguay". Reunidos en Asamblea en Antofagasta, los yugoslavos –decía el telegrama- rompían todos los lazos con Austro-Hungría y unían su destino con el de Serbia para todos los tiempos y para todas las ocasiones, saludaban con entusiasmo al rey y a su gobierno, y ponían a disposición sus posesiones y su vidas". Firmaba el telegrama Juraj –Jorge– Jordan, presidente de la Asamblea (5).
FUENTES:
(1) Respecto de la creación del Comité Yugoslavo, ver: P.O. Ostović, La Verdad acerca de Yugoslavia, Roy Publishers, Nueva York, 1952, p. 60.
(2) Holjevac, op. cit. p. 209 y 211 (Figura).
(3) Šišić, op. cit. p. 41, nota. Ivo Borić, periodista croata, quien vivió mucho tiempo en Chile, escribió (en el artículo citado, p 150), que esa organización fue creada con el asesoramiento de una respetada personalidad aliada, quien había recomendado a Frane Petrinović que los croatas de Chile establecieran una sociedad y que políticamente se unieran al "Comité yugoslavo", ya que de esa forma se salvarían de que los súbditos austro-húngaros fueran incluidos en la "lista negra" de los aliados, lo que podría ser un amenaza para todo tipo de negocio durante la guerra y los arruinaría económicamente. La misma versión fue escuchada en Chile también por el autor de estas líneas, considerando que Petrinović tenía una de sus oficinas en Londres.
(4) Šišić op. cit. 41. doc. 25.
(5) Misma fuente, págs. 48-49, doc. 33 y 34.
[5] Op. cit., documento número 49, pág. 82 y ss.

Dr. Vjekoslav Vrančić – Defendimos al Estado


Traducción realizada por el magister José María –Joza– Vrljičak

Copyright © All Rigths Reserved - Todos los derechos reservados - Sva prava pridržana

El magister José María –Joza– Vrljičak es el director de la revista Studia Croatica desde 1994.

007 S Hrvatima u Južnoj Americi (1929-1931) - Dr. Vjekoslav Vrančić

3. CHILE
U mjesecu veljači 1931. pružila mi se izvanredna prilika, da upoznam Republiku Chile. Od Ministarstva socijalne politike dobio sam polovicom siečnja nalog, da što prije odputujem u grad Antafagastu, na sjeveru Chilea. Razlog putovanju je repatrijacija više stotina nezaposlenih izseljenika. Iz sadržaja brzojava izlazilo je, da su dva englezka parobrodarska družtva, koja održavaju vezu između europskih i čilenskih luka, odklonila zahtjeve počastnih konzula u Santiagu i Antofagasti, da izvrše bezplatan prievoz naših povratnika prema obvezama, preuzetim ugovorima iz 1923. godine. Ministarstvo je smatralo, da ću ja, proviđen službenim primjerkom ugovora, kojim sam razpolagao, uspjeti uvjeriti tamošnje agencije parobrodarskih družtava, da udovolje svojoj dužnosti.

Za putovanje u Chile trebao sam ulaznu čilensku, a za povratak, povratnu argentinsku vizu. Iz domovine u Uruguay krenuo sam izseljeničkom putnicom, poznatom po njenim crvenim koricama. S tom putnicom i putnim nalogom ministrarstva otišao sam dr. Dragutinoviću, savjetniku Poslanstva i v.d. generalnog konzula, s molbom, da mi službenim putem priskrbi spomenute vize. Vidjevši moju putnicu, dr. Dragutinović izpričao se, da mi na istu ne može pribaviti službene vize, koje bi mi pripadale prema dužnosti, koju vršim. Zamolio sam ga, da mi izpostavi službenu putnicu za jednokratno službeno putovanje u Chile i natrag, što je on također odklonio s izprikom, da bi za to trebao posebnu dozvolu svoga ministarstva.

Iz Dragutinovićeva držanja dobio sam dojam, da mi na neki način želi spriečiti putovanje u Chile. Nije mi preostalo drugo, nego uputiti ministru Preki brzojav, obaviestivši ga o nastaloj potežkoći. Nakon nekoliko dana Konzulat je dobio nalog, da mi izda diplomatsku putnicu za jednokratno putovanje (passavant) i pribavi odgovarajuće vize. Koncem siečnja dobio sam tu putnicu[1] s vizama i početkom veljače odputovao u Chile.

Stigavši u Santiago, glavni grad Chilea, stupio sam najprije u dodir s tamošnjim počastnim konzulom Jugoslavije. Bio je to profesor Frane Eterović, sin bračkih roditelja, koji je podpuno vladao hrvatskim jezikom. Ako se ne varam, rodio se u Chileu, ali ga je otac poslao u Split na pohađanje gimnazije, nakon čega se vratio u Chile. I ne samo da je vladao hrvatskim jezikom, nego sam nakon kratkog razgovora s njime mogao s radošću ustanoviti, da se u političkim pogledima podpuno slažerno. Prof. Frane Eterović bio je pristaša oslobođenja Hrvatske izpod srbskog jarma.

Prof. Eterović dobro je poznavao problem, koji je nastao u vezi s repatrijacijom većeg broja izseljenika, koji su u području Antofagaste i Iquiquea ostali bez posla. Poduprti primjerkom ugovora, koji sam ja donio, otišli smo skupa do parobrodarskih agencija i nakon poduljih razprava uspjeli povoljno riešiti pitanje ukrcanja i prievoza. Prema tome, u Antofagasti me je čekao manji dio posla: sastati se s povratnicima i s tamošnjim počastnim konzulom, Splićaninom dr. Jozom Lisičićem, dogovoriti red ukrcanja prema materijalnim prilikama pojedinaca.

U Antafagastu put me vodio brodom preko Valparaisa, glavne čilenske luke. U Valparaisu sam morao dva dana čekati na brod, pa sam izkoristio priliku da razgledam ovaj zanimljivi grad, sagraden dobrim dielom na brežuljcima, koji se uzdižu oko malog ravnog prostora uz more, koji je upotriebljen za izgradnju lučkih naprava.

Moj boravak u gradu upotriebio sam također, da posjetim i upoznam Paška Baburicu, znamenitog čilenskog poduzetnika.

Paško Baburica[2] je bio rodom s otoka Koločepa, kotar Dubrovnik. Došao je mlad u Chile i tu postigao velike uspjehe u raznim granama gospodarske djelatnosti, među ostalim i u industrijskom izkorišćavanju salitrene rudače.

Baburica je u ono vrieme imao 55 godina života (rođen 1875.). Bio je neženja i sav se predao radu. Za njega se govorilo, da u 24 sata dana: 18 radi, 6 spava, rješavajući i u snu probleme, koji ga taru. Uzprkos svome velikom zaposlenju, mene je odmah primio i, začudo, zadržao se sa mnom u duljem razgovoru. Za vrieme razgovora pokreti njegova tiela, napose njegovih ruku, odavali su čovjeka u neprekidnoj akciji. Nu uzprkos tome, govorio je mirno. Kad je iz razgovora razabrao, da sam Hrvat, prešao je na politiku i govorio neočekivano otvoreno. Počeo je s atentatom u beogradskoj Narodnoj skupštini. Zgražao se i kritizirao Beograd i njegove vlade. 

Tokom razgovora rekao mi je, da su ga beogradski službeni krugovi snubili, da svoj veliki imetak prenese u Jugoslaviju. Nudili su mu raznovrstne koncesije, ali su ti isti krugovi tražili, da za njih u inozemnim bankama položi visoki mito. Rekao mi je, da mu se taj postupak toliko zgadio, da o tome nije uobće htio više razgovarati. I zaista, Baburica je do svoje smrti ostao u Chileu. Za života pomogao je mnoge hrvatske dobrotvorne ustanove, ali je svoj imetak oporučno ostavio zemlji, u kojoj ga je stekao[3].

Razstao sam se s gosparom Paškom Baburicom pod sigurnim dojmom, da je bio razočaran Jugoslavijom. Baburica je spadao među one Hrvate, koji su žrtvovali velike svote novca za financiranje Trumbićevog «Jugoslavenskog odbora». Kakve je naravi bilo njegovo razočaranje; je li ono bilo samo osobne naravi, ili mu je na dnu ležao i osjećaj nacionalne odgovornosti, kao kod njegova prijatelja dr. Ante Trumbića? Ne znam.

Ono što valja spomenuti jest, da je Paško Baburica u suradnji s Franom Petrinovićem udario temelje južnoameričkoj «Jugoslovenskoj narodnoj obrani», koja je za vrieme Prvog svjetskog rata Hrvatima Južne Amerike nametnula projugoslavenski smjer i pridoniela likvidaciji svega, što se do tada zvalo hrvatsko[4].

Osim što je obnašao čast predsjednika «Jugoslovenske narodne obrane», čije se središte nalazilo u Valparaisu, gradu njegova stalnog boravišta, Paško Baburica bio je kooptiran i za člana «Jugoslavenskog odbora». Njegovo ime nalazimo među još dvadeset podpisnika izjave, koju je Odbor dne 18. prosinca 1918. objavio u Parizu, prosvjedujući protiv namjere Karla I. Habsburžkoga, da prilikom svoje krunidbe za cara i kralja, izvrši političko i upravno preustrojstvo Monarhije.

U toj izjavi se kaže, da treba oduzeti habsburškoj dinastiji sve one zemlje, u kojima živi (taj) «jedinstveni narod po krvi a trojakog imena Srba-Hrvata-Slovenaca, te ga sjediniti s kraljevinom Srbijom pod slavnom dinastijom Karadordevića. To je jedini način, da se udovolji željama našega naroda i da se jugoistočnoj Evropi, a navlaš na Jadranu i na Balkanu, podade trajni mir»[5].

Kad sam ja 1931. imao priliku upoznati gospara Pašku Baburicu, bilo je prošlo dvanaest godina od stvaranja Kraljevine SHS i njena prekrštenja u Jugoslaviju. Već se kroz to vrieme pokazaše velike pukotine na državnoj tvorevini sagrađenoj, najblaže rečeno za njene graditelje, na bolestnoj mašti i pomanjkanju odgovornosti. Baburica je prije svega bio poslovan čovjek, ali je bio obdaren riedkom bistrinom, te bio u stanju prosuditi zabludu, kojoj je i on pao žrtvom. Nije onda čudo, da ni pred jednim mlađim čovjekom, kao što sam onda bio ja, nije krio razočaranje nad onim, što je i sam svojim obilatim novčanim doprinosima izgrađivao.




[1] Ova propustnica odigrala je kasnije važnu ulogu u mome životu. Prije nego sam se 6. I. 1947. ukrcao u Genovi s izpravom na tuđe ime, dobio sam od svoje supruge iz Austrije jedan kovčežić stvari s osobnim izpravama, uključivši i spomenutu putnicu.
Uzprkos opasnosti, uzeo sam je sa sobom na brod i sakrio u kabini. Stigavši u Buenos Aires, posredstvom ing. Kolusija dobio sam na osnovu ove propustnice osobnu izkaznicu argentinskog redarstva (Cédula de Identidad) na svoje pravo ime. Ing. Kolusi uručeio mi je izkaznicu na moj rođendan, 25. ožujka, na večeri, koju mi je pripremio u svome domu.
[2] I njegovo prezime bilo je službeno pisano austro-talijanskim pravopisom, Baburizza.
[3] Obširan prikaz o hrvatskoj emigraciji u Chileu do Prvog svjetskog rata, napose o osobama Paške Baburice i Frane Petrinovića, vidi razpravu: Ivo Borić, Emigración Croata a Chile, Studia Croatica, Revista Trimestral, Buenos Aires, Diciembre 1978., Vol. 70, 71. Pags. 141-157.
[4] (Nota 4) Razvoj projugoslavenskog smjera Hrvata Južne Amerike za vrieme Prvog svjetskog rata možemo obilježiti ovim odlučujućim nadnevcima:
—         Poriv orijentaciji dalo je stvaranje «Jugoslavenskog odbora» u Parizu, dne 30. travnja 1915., pod predsjedanjem dr. Ante Trumbića (1).
—         već 2. svibnja 1915. stvara se u Antofagasti, Chile (središtu prerade salitrene rudače, u rukama hrvatskih poduzetnika), prvo hrvatsko političko družtvo jugoslavenskog smjera pod imenom «Jadran». Tokom istog mjeseca osniva se u Valparaisu (financijskom sjedištu hrvatskih veleobrtnika) jednako družtvo pod imenom «Velebit» (2).
—         U lipnju 1915. organiziraju se južnoamerički Hrvati jugoslavenske političke orientacije u «Jugoslovensku narodnu obranu» (3).
—         Dne 1. kolovoza 1915., na inicijativu «Jadrana», održava se u Antofagasti sastanak glavnih predstavnika južnoameričkih Hrvata jugoslavenske orientacije. Donosi se rezolucija, kojom se prekida sve odnose i drtavne veze s Austro-Ugarskom monarhijom. Prihvaća se program: ujedinjenje srbsko-hrvatsko-slovenskih pokrajina Austro-Ugarske sa Srbijom i Crnom Gorom. Izjavljuje se neograničeno povjerenje «Jugoslavenskom odboru» (4).
—         Dne 25. siečnja 1916. održava se «Veliki Zbor» u Antofagasti. Uglavnom se potvrđuju zaključci od 1. kolovoza. lstovremeno se šalje pozdravni brzojav kralju Petru Karađorđeviću u ime «Jugoslovena iz neoslobođenih zemalja, nastanjenih u republikama Chile, Argentine, Bolivije, Perú i Uruguaja». Okupljeni na Zboru u Antofagasti, ti Jugosloveni —kaže se nadalje u brzojavu— prekinuvši sve veze s Austro-Ugarskom i vezavši svoju sudbinu s onom Srbije za sva vremena i za sve prilike, pozdravljaju oduševljenjem svoga kra' i svoju vladu, stavljajući im na razpolaganje svoje imetke i svoje živote». Brzojav podpiše je Juraj Jordan, predsjednik Zbora (5).
IZVORI:
(1) Nadnesak osnutka JO prema: P. O. Ostović, The Truth abouth Yugoslavia, Roy Publishers. New York, 1952., str. 60.
(2) Holjevac, nav. djelo. str. 209 i 211 (slika).
(3) Šišić, nav. djelo. str. 41, bilježka. Ivo Borić, hrvatski novinar, koji je dugo živio u Chile, bilježi (u navedenoj razpravi, str. 150), da je ova organizacija stvorena na savjet jedne ugledne savezničke Iičnosti, koja je preporučila Frani Petrinoviću, da Hrvati Chilea osnuju takvo družtvo, koje te se politički pridružiti “Jugoslavenskom odboru”, i na taj se način spasiti, da kao podanici Austro-Ugarske budu uneseni u savezničku “Crnu listu”, koja bi im prietila svako poslovanje za vrieme rata te ih gospodarski uništila. Jednaku verziju čuo je u Chileu i pisac ovih redaka s time, da je Petrinović imao jednu od svojih poslovnica u Londonu.
(4) Šišić nav, djelo. str. 41.. dok. 25.
(5) lsti izvor, str. 48-49, dok. 33 i 34.
[5] Nav. djelo, dok. br. 49. str. 82 i sl.
Dr. Vjekoslav Vrančić - Branili smo Državu 



Monday, 24 April 2017

067 Vukovar Museum - Ex Libris collection

067 Vukovar Museum - Ex Libris collection
Vukovar: Gradski Muzej - Museo Municipal - Municipal Museum
Zbirka ex librisa - Colección Ex Libris - Ex Libris collection



dr. Bogoljub-Franjo Štengl, Ex libris Dr. Stjepan Orešković, 1962. g.


Arhiv Gradskog muzeja Vukovar

Sunday, 23 April 2017

006 Con los croatas de Sud América (1929-1931) - Dr. Vjekoslav Vrančić


Buenos Aires - 4

En ese tiempo había en el extranjero dos grupos de emigrantes políticos; uno que vino después de 1918, luego de la creación del Estado de los Serbios, Croatas y Eslovenos (SHS), y el segundo, después de proclamada la dictadura del rey Alejandro. Sobre las actividades del primer grupo no sabíamos mucho. Sabíamos que su centro estaba en Viena y que a ese grupo pertenecían oficiales croatas liderados por el General Barón Stjepan Sarkotić. El segundo grupo se formó por los nuevos emigrados políticos: el Dr. Ante Pavelić, y Gustav Perčec, vicepresidente y secretario respectivamente del Partido Croata del Derecho; el Ing August Košutić y el Dr. Juraj Krnjević, vicepresidente y secretario general del Partido Campesino Croata. Respecto del Dr. Pavelić se sabía que residía en Italia, y del Dr. Krnjević, en Suiza. A través de la publicación "Croatia", que llegaba también a Buenos Aires, editada por el Dr. Krnjević, supimos también su dirección[1]. Se creía que toda la emigración política cooperaba y que su programa era la separación de Serbia y el establecimiento del Estado Croata.
Al Dr. Krnjević le escribían muchos emigrantes, él les contestaba en la mayoría de los casos. También Mate Rebac se puso en contacto con él. A partir de las cartas que Rebac me dio para leer, supimos que el Dr. Krnjević se dedicaba principalmente a cuestiones partidarias; y no mencionaba al Estado Croata en esas cartas.
Dentro de la dirección del Partido Campesino Croata-HSS actuaba en ese entonces en Buenos Aires también Drago Mihaljević, quien había pertenecido al mismo en su patria y era un alto dirigente. Había nacido en Duvno (Herzegovina) se había casado y tenía un hijo. Él era afinador de órganos y de eso vivía. Publicó la revista "Croacia Libre". Solía visitarme a menudo en la oficina, donde conversábamos amistosamente. Él mantenía contacto con el Ing. August Košutić. Conversando con él, pude ver también que no había unidad de pensamiento político entre los representantes del HSS-Partido Campesino Croata y el HSP-Partido Croata del Derecho.
Ese partidismo de los representantes del Partido Campesino Croata en el exilio me acercó en forma cierta y decidida a la orientación política del dr. Ante Pavelić, y me motivó a escribirle un poco más tarde.
Tras la decisión de romper con el Partido Campesino Croata, del cual yo era miembro desde 1927, sentí la necesidad de buscar contacto con gente de las filas de los nacionalistas croatas en Buenos Aires. A partir de las conversaciones con Mihaljević, quien conocía muy bien las circunstancias locales, supe de la existencia del Ing. Ivan Collussi, originario de Jaska, y del Prof. Ivan Žuvanić, de Zadar. Collussi era ingeniero civil en una gran empresa alemana de Obras Públicas y el profesor Žuvanić enseñaba lenguas clásicas: griego y latín. De acuerdo a lo dicho por Mihaljević, ambos eran nacionalistas croatas.
A mediados de septiembre de 1930, decidí visitar al Ing. Collussi, para conocerlo. Fui a su oficina y me anuncié. Mi nombre no le era desconocido. La reubicación de Marčetić y mi llegada en su lugar se había advertido en los círculos de los emigrados que residían en Buenos Aires. Mi visita le sorprendió. No esperaba recibir la visita en su oficina del Delegado para los Inmigrantes, enviado por el Ministerio de Asuntos Sociales de su odiada Belgrado. Pero después de la larga conversación de ese día, establecimos una relación, que con el tiempo se convirtió en una amistad personal y una cooperación política estrecha[2].
A través de Kolusi conocí al profesor Žuvanić, pero con él no mantuve un contacto estrecho. Colussi había entrado en la vida política activa en Argentina después del asesinato de Stjepan Radić y sus camaradas, mientras que Žuvanić ya era políticamente activo en Buenos Aires en el año 1914. El 3 de agosto de ese año, participó en la fundación de la Sociedad "Hrvatska Straža - Guardia Croata" y era el quinto de los dieciséis signatarios de las conclusiones de esa organización improvisada, la que, con motivo del estallido de la guerra entre el Imperio Austro-Húngaro y el Reino de Serbia, invitó a todos los eslavos de la monarquía a organizarse en unidades de voluntarios, quienes ya sea en las filas serbias, o en las en filas francesas irían a luchar contra la supremacía (alemana), que les restringía la libertad[3].
Más tarde, cuando en 1915 bajo el nombre de "Jadran" (El Adriático) se establecieron filiales sudamericanas de la "Defensa Nacional Yugoslava"[4] en representación del "Comité Yugoslavo" de Trumbić, Žuvanić estuvo activo en la filial Buenos Aires.
De esencia croata, el yugoslavismo de Žuvanić, al igual que el de muchos otros inmigrantes croatas, experimentó un derrumbe completo después del asesinato de Radić y sus compañeros en la Asamblea Nacional de Belgrado. La salida para expresar su patriotismo la encontró en el trabajo constante y denodado sobre todo en la organización "Hrvatski Domobran – La defensa del hogar croata" para América del Sur[5].
Poco tiempo después de conocernos, Kolusi me invitó a visitar su casa en Vicente López, suburbio de Buenos Aires. Desde entonces, manteníamos reuniones en su casa, donde podíamos hablar en paz. Durante estas conversaciones, conocí en detalle la situación política dentro del grupo nacional croata en Buenos Aires. Según lo dicho por Kolusi, llegamos a la conclusión de que, a pesar de la dura situación económica, se podría reunir y organizar políticamente a amplias capas de inmigrantes croatas, pero para ese trabajo debía venir a un hombre desde Europa, ya que en Argentina no había una persona que fuera fue capaz de ganarse la confianza de los inmigrantes.
Pensando en ello, decidí comunicarme con el Dr. Ante Pavelić, de quien se sabía que se encontraba en Italia. Además yo sabía que el Dr. Branko Jelić también se encontraba en el exilio. Este último era un hombre joven, quien en Buenos Aires podría ganar su pan como médico y ser económicamente independiente de los inmigrantes, lo que era de gran importancia. Jelić era, además, nativo de Dalmacia en Croacia, como la mayoría de los inmigrantes croatas en Argentina.
Concreté mi intención, si mi memoria no me engaña, a mediados de octubre de 1930. Le escribí al Dr. Ante Pavelić. Al comienzo de la carta me presenté y aclaré qué posición ocupaba temporariamente. Le pedí que no se sorprendiera de mi actitud, porque me movían sólo impulsos patrióticos. Entonces le presenté en detalle las circunstancias dentro de nuestro grupo nacional y expresé la opinión de que los inmigrantes croatas podían organizarse políticamente, pero para eso no había un hombre adecuado en la Argentina. Terminé la carta con la opinión de que el más adecuado sería el Dr. Branko Jelić y declaré las razones para eso. Al no tener la dirección del Dr. Ante Pavelić, puse la calle y número del periódico "Croatia", que publicaba el Dr. Krnjević en Ginebra.
En ese tiempo ocurrió el golpe militar en Argentina, en el que el 6 de septiembre de 1930, el general José Uriburu derrocó al presidente de la República, elegido democráticamente: Hipólito Yrigoyen[6], de 78 años de edad.
Por lo demás en Buenos Aires yo vivía concentrado en mi trabajo. Ayudaba a mi madre, ahorraba y estudiaba.
Tuve la oportunidad de conocer al muy respetado Sr. Miho (Miguel) Mihanović, hermano menor de Nicolás. Él era un hombre culto, que estaba interesado en los libros, y en su departamento, ubicado en la calle Sarmiento 378, tenía una rica biblioteca. En lo de Mihanović conocí al periodista Ivan Filip Lupis-Vukić, nativo de la península de Pelješac, quien antes de eso había vivido mucho en EE.UU. y después de regresar a su patria, escribía como periodista sobre temas de la emigración. Estaba en Argentina invitado por Miho Mihanović quien le había confiado la tarea de escribir la historia de la inmigración croata en Argentina. Vukić me dijo que su trabajo debería tomar tres volúmenes. Se quedó en Argentina unos años. Visitó los asentamientos croatas, pero nunca publicó el libro.




[1] La dirección del periódico era: CROATIA, periódico político croata, Ginebra (Suiza) 70, Route de Florissant.
[2] El nombre originalmente era Marion-Collussi, de origen italiano. Así lo escribía oficialmente el propio Ing. Ivo. Pero en sus apariciones políticas, escribía su nombre usando la ortografía fonética croata, agregando también el nombre de su madre: Ivan Marion-Kolusi Šimanović. El padre del Ing. Ivo, Josip Marion-Collussi, nació en Udine, Friuli (1853), que por el tratado de paz de Viena (1809) se convirtió en una provincia austríaca. Se trasladó a Croacia en 1878. Se casó en 1880 con María Kamila pl. Šimanović. Su hijo Ivo nació en Jaska el 24 de junio de 1887. Terminó la escuela primaria en Jaska, la escuela secundaria, en Karlovac y la Escuela Superior Técnica, en Alemania (Leipzig, Dresde). Emigró de su patria poco después de la creación del Estado de los Serbios, Croatas y Eslovenos. Él era partidario de Stjepan Radić, y después de su muerte, se convirtió en nacionalista croata. El Ing. Ivo Kolusi, cuyo nombre desde ahora vamos a escribir así, era tío del Dr. Vladimir Židovec, primer embajador de NDH (Estado Independiente de Croacia 1941-1945) en Bulgaria y mártir croata. El Ing. Kolusi murió en Tandil, Argentina, en febrero de 1950.
[3] F. Šišić, op. cit., p. 4. En una serie de 186 documentos, que Šišić publicó como documentos sobre el origen del Reino de los Serbios, Croatas y Eslovenos, esta declaración de la "Guardia croata" en Buenos Aires tuvo lugar en tercer término. Primeramente se dio a conocer el manifiesto del Gobierno de Serbia (25 de julio de 1914) a la gente, y luego, un manifiesto del regente Alejandro (29 de julio) a los serbios heroicos; el primero refería al ultimátum de Austria, y el segundo a la declaración de guerra del Imperio Austro-Húngaro al Reino de Serbia. Ese tercer documento, del 3 de agosto de 1914, estaba acompañado en la de Šišić por la siguiente nota al pie del texto de la conclusión:
"Ante la noticia de que Austro-Hungría le declaró la guerra a Serbia, se pusieron de acuerdo en Buenos Aires los antiguos hijos de nuestra sociedad "Hrvatska straža" – Guardia Croata, que publicó el "Manifiesto a los pueblos de sangre eslava de la monarquía austro-húngara”. Este manifiesto era la respuesta a la proclamación del consulado austro-húngaro local, que llamaba a los súbditos de la antigua monarquía, a presentarse para ser enviados a su patria para servir en el ejército austro-húngaro."
[4] Sobre «J.N.O. Defensa Nacional Yugoslava», op.cit, p. 41, con nota junto al documento número 25.
[5] Después de la llegada del Dr. Branko Jelić en Buenos Aires, Žuvanić se unió a la organización "Hrvatski Domobran - Defensa del Hogar Croata". En junio de 1931, fue miembro de la conducción provisoria, donde estaban el Dr. Branko Jelić, el Prof. Žuvanić, el Ing. Kolusi, Marijan Majnarić y Vjekoslav Bauer. (De acuerdo con "Croacia", Buenos Aires, Boletín Informativo, Junio 1931, Redactado por Ivan Marion-Kolusi Šimanović). En el primer congreso de "Hrvatski Domobran - La Defensa del Hogar Croata", Žuvanić fue elegido (13 de septiembre 1931) primer Starješina (Jefe) de la Junta Administrativa de la Sociedad ("Hrvatski Domobran", semanal, Vol. II, No. 15-16, Buenos Aires, 26 de septiembre de 1931). Esta elección se repite en la mayoría de los Congresos siguientes.
[6] Con este golpe de Estado militar comenzó la inestabilidad de las instituciones del gobierno argentino, que duró hasta 1983, alternando largos gobiernos militares con gobiernos civiles de corta duración.
Dr. Vjekoslav Vrančić – Defendimos al Estado





Traducción realizada por el magister José María –Joza– Vrljičak

Copyright © All Rigths Reserved - Todos los derechos reservados - Sva prava pridržana

El magister José María –Joza– Vrljičak es el director de la revista Studia Croatica desde 1994.

006 S Hrvatima u Južnoj Americi (1929-1931) - Dr. Vjekoslav Vrančić


Buenos Aires - 4

U ono vrieme djelovale su u inozemstvu dvie skupine hrvatskih političkih emigranata; jedna, nastala 1918. poslije stvaranja države SHS, a druga poslije proglašenja diktature kralja Aleksandra. O radu prve skupine nismo znali mnogo. Znali smo, da joj je središte u Beču i da joj pripadaju hrvatski častnici predvodeni generalom Stjepanom barunom Sarkotićem. Drugu skupinu tvorili su novi politički emigranti: dr. Ante Pavelić, dopredsjednik, i Gustav Perčec, tajnik Hrvatske stranke prava, ing. August Košutić, dopredsjednik, i dr. Juraj Krnjević, glavni tajnik HSS. Za dr. Pavelića znalo se, da boravi u Italiji, a za dr. Krnjevića, u Švicarskoj. Preko povremenika «Croatia», koji je stizao i u Buenos Aires, a izdavao ga dr. Krnjević, znali smo i njegovu adresu[1]. Vjerovalo se, da čitava politička emigracija surađuje i da joj je program razlaz sa Srbijom i uzpostava Države Hrvatske.

Dr. Krnjeviću pisali su mnogi emigranti, a on im je u većini slučajeva .odgovarao. I Mate Rebac uzpostavio je vezu s njime. Iz pisama, koja mi je Rebac davao na čitanje, dr. Krnjević se uglavnom bavio stranačkim pitanjima; država Hrvatska nije se u njima spominjala.
Na smjernici HSS djelovao je u ono vrieme u Buenos Airesu i Drago Mihaljević, koji je pripadao domovinskoj organizaciji i bio njen dužnostnik. Bio je rodom Duvnjak, oženjen i imao jednog sinčića. Bio je popravljač orgulja i od toga živio. Izdavao je povremenik «Slobodna Hrvatska». Običavao je češće me posjetiti u uredu, gdje smo prijateljski razgovarali. On je održavao vezu s ing. Augustom Košutićem. Iz razgovora s njime mogao sam također razabrati, da ne postoji politička istomišljenost kod predstavnika HSS i HSP.
To strančarstvo predstavnika HSS u emigraciji približavalo me je odredenoj i odlučnoj političkoj smjernici dr. Ante Pavelića, te me ponukalo, da mu se nešto kasnije i pismeno javim.

Nakon odluke, da prekinem s HSS, čiji sam član bio od 1927., osjetio sam potrebu, da tražim dodir s ljudima iz redova hrvatskih nacionalista u Buenos Airesu. Iz razgovora s Mihaljevićem, koji je vrlo dobro poznavao mjestne prilike, saznao sam za ing. Ivana Collussija, iz Jaske, i prof. Ivana Žuvanića, iz Zadra. Collussi je bio građevni inženjer jednog njemačkog velepoduzeća za javne radove, a Žuvanić profesor klasičnih jezika, grčkog i latinskog. Po kazivanju Mihaljevića, oba su bili hrvatski nacionalisti.

Polovicom rujna 1930. odlučio sam posjetiti ing. Collussija, da bih ga upoznao. Otišao sam u njegov ured i najavio se. Moje mu ime nije bilo nepoznato. Premještaj Marčetića i moj dolazak na njegovo mjesto bio je u krugovima buenos-aireške emigracije zapažen. Moj ga je posjet iznenadio. Nije mogao očekivati, da će ga u njegovu uredu posjetiti izseljenički izaslanik Ministarstva socijalne politike omraženog mu Beograda. Ali, nakon poduljeg razgovora toga dana uzpostavljen je dodir, koji se vremenom razvio u osobno prijateljstvo i užu političku suradnju[2].

Profesora Žuvanića upoznao sam preko Kolusija, ali s njime nisam održavao uži dodir. Dok je Kolusi ušao u aktivni politički život u Argentini poslije atentata na Stjepana Radića i drugove, Žuvanić je politički djelovao u Buenos Airesu još u 1914. godini. On 3. kolovoza te godine sudjeluje kod osnutka družtva «Hrvatska Straža» i peti je od šestnaest podpisnika zaključka te improvizirane organizacije, kojim se, povodom izbijanja rata između Austro-Ugarske monarhije i Kraljevine Srbije, poziva sve Slavene monarhije, da se organiziraju u dobrovoljne jedinice, koje će se bilo u srbskim, bilo u francuzkim redovima boriti protiv (njemačke) prevlasti, koja im je skučivala slobodu[3].

Kasnije, kada su tokom 1915. pod imenom «Jadran» osnovani ogranci južnoameričke «Jugoslavenske Narodne Obrane»[4], kao predstavnika Trumbićevog «Jugoslavenskog odbora», Žuvanić je aktivan u buenosaireškom Ogranku.

U biti Hrvat, Žuvanićevo je jugoslavenstvo, kao i kod mnogih drugih hrvatskih izseljenika, doživjelo podpun slom nakon atentata na Radića i drugove u beogradskoj Narodnoj skupštini. Odušak svome patriotizmu našao je u uztrajnom i potrtvovnom radu napose u organizaciji «Hrvatskog Domobrana» za Južnu Ameriku[5].

Kratko vrieme nakon našeg poznanstva Kolusi me je pozvao u posjet njegovu domu u Vicente López, predgradu Buenos Airesa. Od tada smo kod njega održavali sastanke, gdje smo mogli u miru razgovarati. Tokom tih razgovora upoznao sam potanko političke prilike unutar hrvatske narodne skupine u Buenos Airesu. Prema Kolusijevu izlaganju, došli smo do zaključka, da bi se, uzprkos težkom gospodarskom stanju, moglo okupiti i politički organizirati široke slojeve hrvatskog izseljeničtva, ali bi za taj rad trebao doći svjež ovjek iz Europe, budući da u Argentini ne postoji osoba, koja bi bila u stanju dobiti povjerenje izseljenika.

Razmišljajući o tome, odlučio sam javiti se dr. Anti Paveliću, za koga se znalo, da se nalazio u Italiji. Znao sam, da se u emigraciji nalazi i dr. Branko Jelić. Mlad čovjek, koji bi u Buenos Airesu mogao zaradivati svoj kruh kao liečnik i biti gospodarski neovisan od emigranata, što je bilo od velike važnosti. Jelić je, osim toga, bio rodom iz Dalmatinske Hrvatske kao i većina hrvatskih useljenika u Argentini.

Svoju namjeru sam izvršio, ako me pamćenje ne vara, polovicom listopada 1930. U uvodu pisma rekao sam tko sam i koji položaj časovito zauzimljem. Zamolio sam, da se mome koraku ne čudi, jer me vode samo rodoljubni porivi. Zatim sam podrobno prikazao prilike unutar naše narodne skupine i izrazio mišljenje, da bi se hrvatske useljenike moglo politički organizirati, ali da za to u Argentini nema pogodna čovjeka. Završio sam pismo mišljenjem, da bi za to bio najprikladniji dr. Branko Jelić i naveo razloge, koji su za to govorili. Nemajući posebničke adrese dr. Ante Pavelića, na omotnici sam označio ulicu i broj lista «Croatia», koji je u Génèvi izdavao dr. Krnjević.

U ono vrieme doživio sam argentinsku vojnu revoluciju, kojom je dne 6. rujna 1930. general José Uriburu srušio izabranog predsjednika republike, 78-godišnjeg Hipolita Yrigoyena[6].
Inače sam u Buenos Airesu živio povučeno. Pomagao majku, štedio i učio.

Imao sam prilike upoznati veoma ugledenog gospodina Mihu Mihanovića, mladeg Nikolina brata. Bio je kulturan čovjek, koga je zanimala liepa knjiga, pa je u svome stanu, u ulici Sarmiento 378, imao bogatu knjižnicu. Kod Mihanovića upoznao sam novinara Ivana Filipa Lupisa-Vukića, rodom s Pelješca, koji je prije toga dugo boravio u USA i nakon povratka u domovinu pisao kao novinar o izseljeničkim pitanjima. U Argentinu ga je pozvao kao gosta Miho Mihanović i povjerio mu zadatak, da napiše poviest hrvatskog useljeničtva u Argentini. Vukić mi je rekao, da bi njegovo djelo trebalo iznositi tri svezka. Ostao je u Argentini koju godinu. Obilazio je hrvatska naselja, ali do izdanja knjige nije nikad došlo.




[1] Adresa povremenika bila je: CROATIA, Croatian Political Newspaper, Geneva (Switzerland) 70, Route de Florissant.
[2] Složeno prezime Marion-Collussi talijanskog je podrietla. Tako ga je službeno pisao i ing. Ivo. No, u svojim političkim nastupima svoje ime pisao je hrvatskim fonetskim pravopisom, dodavši mu i majčino prezime: Ivan Marion-Kolusi Šimanović. Otac ing. Ive, Josip Marion-Collussi, rodio se u Udinama, Furlanija (1853.), koja je Bečkim mirovnim ugovorom (1809.) postala austrijska pokrajina. U Hrvatsku se doselio 1878. Oženio se 1880. s Marijom Kamilom pl. Šimanovič. Sin mu se Ivo rodio u Jaski 24. VI. 1887. Pučku školu završio je u Jaski, gimnaziju u Karlovcu a Visoku tehničku školu u Njemačkoj (Leipzig, Dresden). Domovinu je napustio kratko vrieme nakon stvaranja države SHS. Bio je pristaša Stjepana Radića, a poslije njegove smrti postao je hrvatski nacionalist. Ing. Ivo Kolusi, čije čemo prezime od sada tako pisati, bio je ujak dr. Vladimira Židovca, prvoga poslanika NDH u Bugarskoj i mučenika za Hrvatsku. Ing. Kolusi umro je u gradu Tandilu, Argentina, u veljači 1950.
[3] F. Šišič, nav. djelo, str. 4. U nizu od 186 dokumenata, koje je Šišić objavio kao izprave o postanku kraljevine SHS, ovaj je zaključak «Hrvatske Straže» u Buenos Airesu vremenski treći po redu. Kao prvi, objavijen je manifest srbske vlade (25. VII. 1914.) na narod, a drugi, manifest regenta Aleksandra (29. VII.) na junačke Srbe; prvi se odnosio na austrijski ultimatum, a drugi na objavu rata Austro-Ugarske monarhije kraljevini Srbiji. Ovaj, treči po redu dokumenat od 3. kolovoza 1914., popraćen je u Šišićevom djelu sliedećom biIježkom izpod teksta zakIjučka:
«Na glas, da je Austro-Ugarska navijestila Srbiji rat, složi se u Buenos Airesu od onomašnjih naših sinova društvo «Hrvatska straža», koje je onda izdalo ovaj «Manifest na narode Slavenske krvi austro-ugarske monarhije. Ovaj je manifest bio odgovor na proglas tamošnjeg austro-ugarskog konzulata, koji je pozivao podanike bivše monarhije, da se jave i da budu otpremljeni kući, da vrše dužnost u austro-ugarskoj vojsci».
[4] O «J.N.O.», isto djelo, str. 41, bilježka uz dok. br. 25.
[5] Nakon dolazka dr. Branka Jelića u Buenos Aires, Žuvanić se priključio organizaciji «Hrvatskog Domobrana». U lipnju 1931. čIan je privremenog Starješinstva, koje sačinjavaju Dr. Branko Jelić, prof. Žuvanić, ing. Kolusi, Marijan Majnarić i Vjekoslav Bauer. (Prema «Croacia», Buenos Aires, Boletín Informativo, Junio 1931., Redactado por Ivan Marion-Kolusi Šimanović). Na prvom Saboru «Hrvatskog Domobrana», Žuvanić je biran (13. IX. 1931.) prvim Starješinom Upravnog odbora družtva («Hrv. Domobran», tjednik, god. II, Broj 15-16, Buenos Aires, 26. IX. 1931.) Ovaj izbor ponovljen je u više sliedećih Sabora HD.
[6] Ovim vojnim udarom započela je nestabilnost argentinskih državnih ustanova, koja do 1984. traje, izmjenjujući se kratkotrajne gradanske s dugotrajnijim vojnim vladama.

Dr. Vjekoslav Vrančić - Branili smo Državu







066 Vukovar Museum - Ex Libris collection

066 Vukovar Museum - Ex Libris collection
Vukovar: Gradski Muzej - Museo Municipal - Municipal Museum
Zbirka ex librisa - Colección Ex Libris - Ex Libris collection




nepoznati autor, Ex libris Doctor Franjo Kajba ftiziolog, 2. pol. 20. st.

Arhiv Gradskog muzeja Vukovar